<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="../../css/rss2full.xsl"?>
<rss version="2.0"  xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:openSearch="http://a9.com/-/spec/opensearchrss/1.0/" xmlns:georss="http://www.georss.org/georss" xmlns:thr="http://purl.org/syndication/thread/1.0">
<channel>
<title>Түүх нийгэм</title>
<link>https://puujee14.coo.mn/</link>

<atom:link href="https://puujee14.coo.mn/feeds/posts/" rel="self" type="application/rss+xml" />
<description> &quot;Хүн бүхэн өөрийн гэсэн үнэ цэнэтэй байдаг. Том ч бай, жижиг ч бай тэд бүгд чухал.&quot;</description>
<pubDate>Mon, 06 Apr 2026 08:46:09 +0800</pubDate>
<generator>BlogMN feed writer</generator>
<language>mn-mn</language>
<copyright>Copyright (c) 2026 Түүх нийгэм (https://puujee14.coo.mn/). All rights reserved.</copyright>
<image>
		<url>//coo.mn/images/logo_s.png</url>
		<title>Түүх нийгэм</title>
		<link>https://puujee14.coo.mn/</link>
		<description>coo.mn</description>
		</image>
<webMaster>admin@coo.mn (Webmaster)</webMaster>
<item><title>Пирамидыг хэн барьсан бол...</title><link>https://puujee14.coo.mn/99536/piramidiig-hen-barisan-bol....html</link><guid>https://puujee14.coo.mn/99536/piramidiig-hen-barisan-bol....html</guid><description><![CDATA[    <p style="margin-bottom:0in;margin-bottom:.0001pt;line-height:
normal" class="MsoNormal">Египетийн пирамидыг боолчуудаар бариулсан гэж түүхийн ихэнх шастирт бичсэн байдаг. Гэвч ийм биш бололтой. Ялангуяа Гизад байрлах пирамидыг боолчууд бариагүй гэнэ.</p>  <p style="margin-bottom:0in;margin-bottom:.0001pt;line-height:
normal" class="MsoNormal">Саяхан археологич Ричард Реддинг ертөнцийн энэхүү гайхамшгийг хөлсний чөлөөт ажилчид барьсан хэмээн баталжээ. Чөлөөт ажилчид тэр ч бүү хэл өөрсдийн гэсэн мэргэжлийн холбоодтой байсан гэнэ.</p>  <p style="margin-bottom:0in;margin-bottom:.0001pt;line-height:
normal" class="MsoNormal">Америкийн эрдэмтэн саяхан Эртний Египетийн пирамидыг яаж барьсан тухай хувилбараа дахин дэвшүүлсэн. Гэтэл урьдын адил олон олон асуудал урган гарч ирсэн байна. Тухайлбал пирамидыг бари&shy;хад архитекторууд яаж ийм нарийн хэмжээ, зураг гаргасан байж болох вэ. Яагаад томоохон хаалга, камер хэрэг болов.</p>  <p style="margin-bottom:0in;margin-bottom:.0001pt;line-height:
normal" class="M...   <br><br><a href="https://puujee14.coo.mn/99536/piramidiig-hen-barisan-bol....html">[дэлгэрэнгүй]</a>]]></description><comments>https://puujee14.coo.mn/set_bichih.php?w=puujee14&amp;amp;e_id=99536</comments><pubDate>Thu, 08 Aug 2013 21:10:02 +0800</pubDate><author> no_email@coo.mn (puujee_14)</author></item>
<item><title>Монголд  хамгийн өндөр нь Арсайн хүрхрээ</title><link>https://puujee14.coo.mn/99535/mongold--hamgiin-undur-ni-arsain-hurhree.html</link><guid>https://puujee14.coo.mn/99535/mongold--hamgiin-undur-ni-arsain-hurhree.html</guid><description><![CDATA[  <p style="margin-bottom:0in;margin-bottom:.0001pt;line-height:
normal" class="MsoNormal">Өндрөөс унах усны гайхамшигтай үзэгдэл, сүрлэг нүргээн, ойр орчмын содон байгаль зэрэг нь дэлхийн хаана байрлахаас үл хамааран хүрхрээ рүү хүн бүхнийг эрхгүй соронз мэт татдаг.</p>  <p style="margin-bottom:0in;margin-bottom:.0001pt;line-height:
normal" class="MsoNormal">Африкийн Виктория, АНУ, Канадын хил дээрх Ниагара, дэлхийн хамгийн өндөр, 1020 метрээс унадаг Венесуэлийн Ангел зэрэг хүрхрээг үзэх гэсэн тив тивийн жуулчдын хөл жилийн дөрвөн улиралд тасардаггүй.</p>  <p style="margin-bottom:0in;margin-bottom:.0001pt;
mso-add-space:auto;text-indent:-.25in;line-height:normal;mso-list:l0 level1 lfo1" class="MsoListParagraph">&middot;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Манай орны хувьд гадаад, дотоодын жуулчин гийчдийн үзэхийг зорьдог хамгийн үзэсгэлэнтэй газруудын нэг бол яах аргагүй Өвөрхангай аймгийн Бат-Өлзий сумын нутагт орших Орхоны баруун бие болох Улаан гол дахь Улаанцутгалангийн хүрхрээ.</p>  <p st...   <br><br><a href="https://puujee14.coo.mn/99535/mongold--hamgiin-undur-ni-arsain-hurhree.html">[дэлгэрэнгүй]</a>]]></description><comments>https://puujee14.coo.mn/set_bichih.php?w=puujee14&amp;amp;e_id=99535</comments><pubDate>Thu, 08 Aug 2013 21:10:01 +0800</pubDate><author> no_email@coo.mn (puujee_14)</author></item>
<item><title>Дэлхийн анхны цаасан мөнгө</title><link>https://puujee14.coo.mn/99534/delhiin-anhnii-tsaasan-mungu.html</link><guid>https://puujee14.coo.mn/99534/delhiin-anhnii-tsaasan-mungu.html</guid><description><![CDATA[  <p align="center" style="text-align:center" class="MsoNormal">&nbsp;</p>      <p class="MsoNormal">1224-1225 онд Чингэс хаан зарлиг буулган Афганистанд нүүрэн талдаа &ldquo;Үнэн өлзийт ерөнхий өрлөг жанжин&rdquo; нөгөө талдаа &ldquo;Туйлын дээд Чингэс хаан&rdquo; гэж араб үсгээр бичсэн мөнгөн зоос цутгуулж гүйлгээнд оруулсан байна. Чингэс хаан улаан гахай жил буюу 1227 онд анх удаа цаасан мөнгийн хэвлэн гаргасан тухай Хятадын эрдэмтэн Фэн син вей, Японы эрдэмтэн Е.Кого (Дорнод Азийн мөнгөний диллоги бичиг 1938) нар батлан бичжээ.</p><p class="MsoNormal">Мөн Энэтхэгийн соёлын академийн ерөнхийлөгч, нэрт эрдэмтэн, доктор проффессор Локеш Чандра бичихдээ: &ldquo;Монгол нь эртний бичиг, соёлын их гүрэн байсны хувьд хөрш зэргэлдээ орнуудад мэдэгдэхүйц нөлөө үзүүлж байсныг түүх мартахгүй хэмээн дурсжээ.Тэрээр Монголчууд түүхэнд анх удаа цаасан мөнгө хэрэглэж эхэлсэн нь хүн төрөлхтний нийгэм эдийн засгийн харилцаанд үндсэн эргэлт гаргасан юм. Алт, мөнгө, адуу малыг цаасан мөнгөөр солино гэдэг тухайн үедээ гайхалта...   <br><br><a href="https://puujee14.coo.mn/99534/delhiin-anhnii-tsaasan-mungu.html">[дэлгэрэнгүй]</a>]]></description><comments>https://puujee14.coo.mn/set_bichih.php?w=puujee14&amp;amp;e_id=99534</comments><pubDate>Thu, 08 Aug 2013 21:10:00 +0800</pubDate><author> no_email@coo.mn (puujee_14)</author></item>
<item><title>&amp;quot;Соёл&amp;quot; бүлгийн тест </title><link>https://puujee14.coo.mn/98699/&amp;quot;soyol&amp;quot;-bulgiin-tyest-.html</link><guid>https://puujee14.coo.mn/98699/&amp;quot;soyol&amp;quot;-bulgiin-tyest-.html</guid><description><![CDATA[ &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;  <p style="margin: 0in 0in 0.0001pt -0.25in; text-indent: -22.5pt; line-height: normal; text-align: left;" class="MsoNormal">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 1. ......... гэдэг нь хүмүүс бусад соёлыг өөрийнхөө соёлоор дамжуулан үнэлдэг байр суурийг хэлнэ<br />&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; а. Этноцентризм&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; б.&nbsp; Ревлятивизм&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; в. Универсал&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; г. Плюрализм&nbsp;&nbsp;</p>  <p style="margin: 0in 0in 0.0001pt -4.5pt; line-height: normal; text-align: left;" class="MsoListParagraphCxSpFirst">&nbsp;&nbsp; 2. Соёлын элементүүдийг нийгмийн үүрэгтэй нь зөв харгалзуул.</p>    <p style="margin-left: -4.5pt; text-indent: -0.5in...   <br><br><a href="https://puujee14.coo.mn/98699/&amp;quot;soyol&amp;quot;-bulgiin-tyest-.html">[дэлгэрэнгүй]</a>]]></description><comments>https://puujee14.coo.mn/set_bichih.php?w=puujee14&amp;amp;e_id=98699</comments><pubDate>Mon, 20 May 2013 20:44:00 +0800</pubDate><author> no_email@coo.mn (puujee_14)</author></item>
<item><title>Даян дээрхийн агуй</title><link>https://puujee14.coo.mn/98576/dayan-deerhiin-agui.html</link><guid>https://puujee14.coo.mn/98576/dayan-deerhiin-agui.html</guid><description><![CDATA[<p class="MsoNormal">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;<br /></p>    <p class="MsoNormal">Даян дээрхийн агуй нь Хөвсгөл аймгийн Цагаан- Үүр сумын төвөөс зүүн хойш орших Монгол орны хамгийн том агуйн нэг бөгөөд 2006 онд УИХ-ын 26 дугаар тогтоолоор тусгай хамгаалалтад авсан.</p><p class="MsoNormal">Даян дээрхийн агуй нь ховор тогтоцтой, байгалийн үнэт үзмэр юм. Дотроо 10 гаруй өрөөтэй, зүг бүртээ олон ам хаалгатай, олон янзын рашаантай, нарийн шороон будагтай. &ldquo;Эхийн умай&rdquo; гэдэг эмэгтэй хүний савыг дүрсэлсэн амсартай.</p><p class="MsoNormal"></p><p class="MsoNormal">Агуйн ам нь Номхон уулын дунд орчим зүүн урагш хандсан том дөрвөлжин хаалга хэлбэртэй. Түүний хамгийн том амсар нь 3 х 4 метр хэмжээтэй бөгөөд түүнээс бага хоёр амсар бий. Агуй үүсгэгч шохойн чулуу нь өгөршилд орж олон нүх сүв, хонхорхой, сэнж, ан цав үүсгэсэн байна.</p><p class="MsoNormal"></p>  Даян дээрхийн агуйн орчных нь байгаль маш үзэсгэлэнтэй. Цагаан суварга, Сэнжит х...   <br><br><a href="https://puujee14.coo.mn/98576/dayan-deerhiin-agui.html">[дэлгэрэнгүй]</a>]]></description><comments>https://puujee14.coo.mn/set_bichih.php?w=puujee14&amp;amp;e_id=98576</comments><pubDate>Wed, 15 May 2013 22:39:00 +0800</pubDate><author> no_email@coo.mn (puujee_14)</author></item>
<item><title>Ус ертөнц эссэ</title><link>https://puujee14.coo.mn/98518/us-yertunts-esse.html</link><guid>https://puujee14.coo.mn/98518/us-yertunts-esse.html</guid><description><![CDATA[  <p style="mso-margin-top-alt:auto;mso-margin-bottom-alt:auto;
line-height:normal" class="MsoNormal"><img align="left" alt="Тайлбар: a href="http://www.olloo.mn/pic/images/2012/04/29/us.jpg" target="_blank"http://www.olloo.mn/pic/images/2012/04/29/us.jpg/a" src="file:///C:/Users/user/AppData/Local/Temp/msohtmlclip1/01/clip_image002.jpg" style="width: 1px; height: 32px;" />2040 он. Ирээдvйд. Нар аль хэдийнэ тэнгэр голлож, зулай халцлах шахам төөнөн, улаанаараа эргэсэн шороо манаран, хавийн хvмvvс элгээрээ газар мөлхөнө. Осолдохгvй хотын төв гэсэндээ шороо дэлдэх нь арай бага. Хотын дэлгvvрийн гадаа битон, литрийн сав барьсан хvмvvс оочерлон “Ус” гэгч ойрд барааг нь хараагvй шингэн зvйлийг авах гэж дугаарлан зогсоно. Дэлгvvрийн хаяган дээр “1 литр ус - 10000 төг, 1 хvнд 10 литр” хэмээн бичжээ. Хөдөө тал нутаг хvн, мал, амьтан бvр зvлэг ч vгvй эзгvй хоосон шороон талаар дvvрчээ. Зуны нарны халууныг ч хэлэх vv! Усгvй ам цангахын зовлонг ч хэлэх vv! Энэ өрөвдмөөр дvр зураг бvхий улс гvрнийг Монгол улс хэмээн нэр...   <br><br><a href="https://puujee14.coo.mn/98518/us-yertunts-esse.html">[дэлгэрэнгүй]</a>]]></description><comments>https://puujee14.coo.mn/set_bichih.php?w=puujee14&amp;amp;e_id=98518</comments><pubDate>Mon, 13 May 2013 20:57:00 +0800</pubDate><author> no_email@coo.mn (puujee_14)</author></item>
<item><title>Уран тогоо уул</title><link>https://puujee14.coo.mn/98516/uran-togoo-uul.html</link><guid>https://puujee14.coo.mn/98516/uran-togoo-uul.html</guid><description><![CDATA[  <p style="mso-margin-top-alt:auto;margin-bottom:12.0pt;
line-height:normal" class="MsoNormal"><img height="32" align="left" width="32" alt="Тайлбар: a href="http://olloo.mn/pic/images/2012/10/20/urantogoo100.jpg" target="_blank"http://olloo.mn/pic/images/2012/10/20/urantogoo100.jpg/a" src="file:///C:/Users/user/AppData/Local/Temp/msohtmlclip1/01/clip_image002.jpg" />Уран тогоо уул нь Булган аймгийн Хутаг-Өндөр сумын нутагт, Улаанбаатараас Мөрөн орох хатуу хучилттай замын дэргэд оршдог, унтарсан галт уул юм. Энэхүү уулыг 1965 онд улсын тусгай хамгаалалтад авсан байна. Далайн түвшнээс дээш 1686 метр өндөр, орой дээрээ 500-600 метр өргөн, 50-60 метр гүн тогоотой аж. Тогоондоо 20 метр орчим голчтой, 1.5 метрийн гүн нууртай бөгөөд нуурын эргэн тойронд ой мод хүрээлсэн байдаг. Харин Тулга, Тогоо, Жалавч уул нь Уран тогоо уулаас урагш 12 км зайтай оршдог бөгөөд дөрөвдөгч галвын үед оргилж байсан уулс юм.<br /> <br /> Уран тогоо уулыг 20-25 мянган жилийн тэртээ оргилж байгаад унтарсан гэж үздэг. Тулга уулын тогоо ...   <br><br><a href="https://puujee14.coo.mn/98516/uran-togoo-uul.html">[дэлгэрэнгүй]</a>]]></description><comments>https://puujee14.coo.mn/set_bichih.php?w=puujee14&amp;amp;e_id=98516</comments><pubDate>Mon, 13 May 2013 20:32:00 +0800</pubDate><author> no_email@coo.mn (puujee_14)</author></item>
<item><title>Õîâîð îëäâîð</title><link>https://puujee14.coo.mn/87722/&Otilde;&icirc;&acirc;&icirc;&eth;-&icirc;&euml;ae&acirc;&icirc;&eth;.html</link><guid>https://puujee14.coo.mn/87722/&Otilde;&icirc;&acirc;&icirc;&eth;-&icirc;&euml;ae&acirc;&icirc;&eth;.html</guid><description><![CDATA[Нэг ч тоногдоогүй эртний нүүдэлчдийн том язгууртны 500 гаруй олдвортой  иж бүрэн бунхант булш Булган аймгийн Баяннуур сумын нутаг Улаан хэрмийн  Шороон бамбар хэмээх газраас олджээ. &nbsp; Бунхны үүдэвч нь 42 м урт, 180 см өргөн, 7.5 м гүн бөгөөд бунхны хананд  40 гаруй зурагтай, 150 орчим алтан, 12 мөнгөн, 110 гаруй шавар, модон  болон 17 ширхэг төмөр эдлэлтэй байсан аж. Судлаачдын үзэж байгаагаар  &ldquo;Бунхант булш нь VII зууны үед Монголын нутаг дэвсгэрт оршиж байсан  Түрэг угсаатных&rdquo; юм байна.&nbsp;  Дээрхи шиг ханын зурагтай олдвор нь манай орноос төдийгүй Төв Азийн бүс  нутгаас олдож байгаагүй ховор олдвор ажээ. Тус бунхант булшийг  профессор А.Очир, С.Харжаубай нарын удирдсан ШУА-ын Түүхийн хүрээлэн,  Казакстан улсын Евро Азийн их сургуулийн Түрэг, Алтай судлалын төвийн  хамтарсан судалгааны баг илрүүлсэн байна.  ]]></description><comments>https://puujee14.coo.mn/set_bichih.php?w=puujee14&amp;amp;e_id=87722</comments><pubDate>Thu, 29 Mar 2012 21:16:01 +0800</pubDate><author> no_email@coo.mn (puujee_14)</author></item>
<item><title>Монгол ба НАТО</title><link>https://puujee14.coo.mn/87721/mongol-ba-nato.html</link><guid>https://puujee14.coo.mn/87721/mongol-ba-nato.html</guid><description><![CDATA[Монгол Улс дэлхий дахины аюулгүй, тогтвортой байдлыг хангахад Умард  Атлантын гэрээний байгууллага /НАТО/-гийн оруулж буй хувь нэмэр, өсөн  нэмэгдэж байгаа үүргийг харгалзан НАТО-той тогтоосон хамтын ажиллагааг  хөгжүүлэх, НАТО-той хамтран ажиллах эрх зүйн үндсийг бүрдүүлэх,  холбогдох гэрээ, хөтөлбөр байгуулах чиглэл баримтлан ажиллаж ирсэн. <br /> Үүний дүнд НАТО-гийн Умард Атлантын зөвлөл &ldquo;Монгол Улс, НАТО хоорондын  түншлэл, хамтын ажиллагааны тусгай хөтөлбөр&rdquo;-ийг 2012 оны 3 дугаар сарын  19-ний өдөр батласнаар манай улс Австрали, БНСУ, Япон, Шинэ Зеланд  зэрэг улс орны адил НАТО-гийн түнш орны статустай болов.<br /> Энэхүү түншлэл нь энх тайван, ардчилал, хүний эрх, хуульт ёс, олон улсын  аюулгүй байдлыг бэхжүүлэх нийтлэг эрмэлзэлд үндэслэн, хоёр талын ашиг  сонирхлын хүрээнд зөвлөлдөх, хамтран ажиллах замаар харилцан ойлголцлыг  гүнзгийрүүлэх зорилготой юм.<br /> 2011 оны 4 дүгээр сард Берлин хотноо болсон НАТО-гийн гишүүн орнуудын  Гадаад хэргийн сайд нарын уулзалтаар НАТО-гийн түншлэлийн ш...   <br><br><a href="https://puujee14.coo.mn/87721/mongol-ba-nato.html">[дэлгэрэнгүй]</a>]]></description><comments>https://puujee14.coo.mn/set_bichih.php?w=puujee14&amp;amp;e_id=87721</comments><pubDate>Thu, 29 Mar 2012 21:16:00 +0800</pubDate><author> no_email@coo.mn (puujee_14)</author></item>
<item><title>Амжилтанд хүрэх 5 алхам</title><link>https://puujee14.coo.mn/87043/amjiltand-hureh-5-alham.html</link><guid>https://puujee14.coo.mn/87043/amjiltand-hureh-5-alham.html</guid><description><![CDATA[<img alt="Амжилтанд хөтлөх таван алхам" src="http://stat.gogo.mn/news/2012/3/24/eklmylri-middle.jpg" style="width: 319px; height: 149px;" />&nbsp; 				НЭР ХҮНД<br /> Хэрэв Та таагүй царай зүс гаргаад явбал таны санаа хэдий сайн байсан ч  хэн таныг сонсох билээ. Та цуу яриа, хов живээс өөрийгөө чөлөөлөх  хэрэгтэй. Та &quot;Зан чанараа анхаар. Харин үлдсэнийг нь таны нэр хүнд  гүйцэтгэнэ&quot; гэсэн үгийг санаж яваарай.<br /> УХААНТАЙ БАЙХ<br /> Та оюун ухаан гэдэг үгээс илүү ухаантай байх гэдэг үг дээр төвлөрвөл  зохино. Та хэдий оюун ухаант хүн байгаад түүнийгээ ашиглахгүй бол  ухаантай хүн гэж хэлэх эрхгүй юм. Хамгийн гол нь ухаантай байна гэдэг  бол оюун ухаанаа ашиглаж гадаад орчинтой холбогдуулах явдал юм. Ингэхийн  тулд мэдээлэл ихтэй байх хэрэгтэй. Зөвхөн өөрийн хүрээний мэдлэг бус,  наад зах нь сонины эхний нүүрийг мэдэж байх ёстой. Шинэ мэдээллүүдийг  байнга авч бай. Таныг хэр их мэдээлэлтэйг харснаар хүмүүс таныг ямар  оюунлаг юм бэ гэж гайхацгаах болно. Тэгэхээр та их мэдээлэлтэй байхын  тулд яах ёс...   <br><br><a href="https://puujee14.coo.mn/87043/amjiltand-hureh-5-alham.html">[дэлгэрэнгүй]</a>]]></description><comments>https://puujee14.coo.mn/set_bichih.php?w=puujee14&amp;amp;e_id=87043</comments><pubDate>Sun, 25 Mar 2012 15:03:00 +0800</pubDate><author> no_email@coo.mn (puujee_14)</author></item>
</channel></rss>